Μύθοι Μασκότ Αθλημάτων – Ο Καλός, ο Κακός και ο Πολύ Παράξενος

Η μασκότ Phillie Phanatic σε γρήγορη πτήση
Πηγές: Pixabay

Τα αγγλικά πήραν τη λέξη «mascot» από τη γαλλική λέξη «mascotte», που σημαίνει γούρι. Η λέξη χρησιμοποιούταν στην Αγγλία από τη δεκαετία του 1880 για την περιγραφή στολιδιών και φυλαχτών που είχαν ως σκοπό να φέρνουν τύχη σε ένα σπίτι, ενώ τα στρατιωτικά συντάγματα άρχισαν ακόμη νωρίτερα να υιοθετούν κριάρια, κατσίκες ή άλλα μικρά ζώα σαν μασκότ. Στις αρχές του 20ού αιώνα στις Ηνωμένες πολιτείες, οι αθλητικές ομάδες άρχισαν επίσης να χρησιμοποιούν μασκότ ζώων «για να φέρουν στην ομάδα τύχη» στα παιχνίδια της, και τώρα πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι αυτή η ιδιόρρυθμη παράδοση ενισχύει τις πιθανότητες νίκης μιας ομάδας.

Όπως και μερικοί λάτρεις των διαδικτυακών καζίνο έχουν ένα γούρι πάνω από τον υπολογιστή τους, ή όπως οι άνθρωποι φορούν το τυχερό τους εσώρουχο όταν είναι έτοιμη να γίνει μια κλήρωση λοταρίας,  οι μασκότ αθλημάτων έγιναν ένα σύμβολο υπογραφής στο οποίο βασίζονται οι φίλαθλοι και οι ομάδες.

Πλεονεκτήματα και Κίνδυνοι των Μασκότ Ζωντανών Ζώων

Μια από τις πρώτες αμερικάνικες ομάδες που είχαν τη δικιά τους μασκότ ήταν αρχικά η ομάδα μπέιζμπολ των Chicago Cubs με ένα ψεύτικο φουσκωτό αρκουδάκι και αργότερα με ένα πραγματικά ζωντανό αρκουδάκι. Όμως, μιας και τόσες πολλές ομάδες παίρνουν το όνομά τους από επικίνδυνα αρπακτικά, αυτή η μόδα εξαφανίστηκε αρκετά γρήγορα, και γεννήθηκε η εποχή των ανθρώπων που έκαναν τις μασκότ, φορώντας τρελά κοστούμια με το θέμα τους να βασίζεται ελαφρώς στα ζώα.

Οι πρώτοι θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες για να έχουν μια ανεπίσημη μασκότ, στο Los Angeles το  1932, πήγαν επίσης με ένα θέμα ζωντανού ζώου, ένα αξιολάτρευτο σκωτσέζικο τεριέ που ονομάζονταν Smokey. Αυτό δεν αναγνωρίστηκε στα επίσημα αρχεία, αλλά υπάρχουν εικόνες του με το Επίσημο Μπουφάν της Μασκότ.

Το 1968, στους χειμερινούς Ολυμπιακούς στην πόλη Grenoble έκανε ντεμπούτο ο χαμογελαστός σκιέρ κατάβασης σε ευθεία κατεύθυνση και γεννήθηκε η τάση δημιουργίας μασκότ που βοηθούσαν το εμπόριο παιχνιδιών. Σήμερα, για τις περισσότερες αθλητικές ομάδες και τις μεγαλύτερες διεθνείς διοργανώσεις, οι μασκότ αληθινών ζώων, είτε είναι επικίνδυνες ή χαριτωμένες, είναι απλά πολύ απρόσμενες.

Υπάρχουν ακόμα εξαιρέσεις: όπως η ομάδα του NFL (Εθνικό Πρωτάθλημα Αμερικανικού Ποδοσφαίρου) η Denver Broncos στο Colorado των Ηνωμένων Πολιτειών, της οποίας η μασκότ με το όνομα Thunder είναι ένας καθαρόαιμος λευκός αραβικός επιβήτορας. Πράγματι, η ομάδα τώρα έχει τον Thunder III, καθώς κάθε άλογο που γερνά και γίνεται όλο και πιο χλωμό, αντικαθίσταται με ένα ίδιο νεότερο γκρι άλογο.

Ο Εξαιρετικά Λάθος Τρόπος

Μερικές φορές, μεταξύ της ιδέας, του πίνακα σχεδίασης και της εκτέλεσης, ένα κοστούμι μασκότ γίνεται  λάθος και με το χειρότερο δυνατό τρόπο. Το 1968, για παράδειγμα, μετά το ντεμπούτο της κατάβασης με σκι σε ευθεία κατεύθυνση στην πόλη Grenoble, η πόλη του Μεξικού φιλοξένησε τους  Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες και χρησιμοποίησαν ένα περιστέρι και ένα τζάγκουαρ σαν ανεπίσημες μασκότ. Ήταν πολύ καλόγουστο.

Έπειτα το 1986, όταν το Μεξικό φιλοξένησε το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, η παράδοση των μασκότ από τα κινούμενα σχέδια είχε υπερισχύσει και η ιδέα ενός πιπεριού jalapeno με ένα μεξικάνικο καπέλο και τα μεξικάνικα χρώματα της ομάδας φαίνονταν υπέροχα θεωρητικά. Καταλήγοντας όμως να παρελάσει γύρω από το στάδιο, παρόλο που τα μάτια του έλαμπαν μέσα από τη βαθιά σκιά από το καπέλο που είχε καλύψει ολοκληρωτικά το πρόσωπό του, ήταν απλά ανατριχιαστικό.

Η Νότια Αφρική παρουσίασε μια παρόμοια απογοήτευση με το Zakumi, τη μασκότ του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA του 2010. Η λεοπάρδαλη με τις πράσινες κοτσίδες είχε ένα κακόγουστο χαμόγελο, ενώ ήταν σχεδόν τόσο τρομακτική όσο η μασκότ που παρουσίασε πρόσφατα η Ρωσία το 2018. Όμως, κατά κάποιο τρόπο οι Ολυμπιακοί Αγώνες αναδεικνύουν τους χειρότερους σχεδιαστές μασκότ.

Ίσως  οι πιο παράξενοι χαρακτήρες ήταν οι «Wenlock και Mandeville» στο Λονδίνο το 2012 – οι οποίοι ήδη προκαλούσαν πολύ γέλιο μήνες νωρίτερα, όταν αποκαλύφθηκε το περίεργο λογότυπό τους. Όμως το μάθημα ιστορίας που επιχειρήθηκε να περαστεί σχετικά με δύο ονόματα που ήταν συνδεδεμένα με τους Ολυμπιακούς Αγώνες χάθηκε μέσα στην κατακραυγή για τους παράξενους φουσκωτούς Κύκλωπες που οι σχεδιαστές επέβαλλαν στους χαρακτήρες.

Ο Cobi, το εμπνευσμένο από τον Πικάσο κυβιστικό καταλανικό τσοπανόσκυλο που κόσμησε τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992, κατέχει επίσης μια τιμητική αναφορά. Στην πραγματικότητα φαινόταν πολύ καλό σε όλο το έντυπο υλικό το οποίο εμφανίζονταν σε δύο διαστάσεις. Όμως, οι κούκλες, τα παιχνίδια και οι (τρομακτικές) μεγάλες φουσκωτές εκδόσεις του, με όλα τα χαρακτηριστικά τους στη μια πλευρά του κεφαλιού, ακολουθώντας ένα κυβιστικό στυλ, ήταν απλά λάθος.

Οι Αμερικάνοι Ήρωες

Η αγγλική ομάδα ποδοσφαίρου Arsenal, γνωστή και ως «Οι Κανονιέρηδες», δοκίμασε  έναν μεγάλο αφράτο δεινόσαυρο ως μασκότ που ονομάζεται Gunnersaurus. Για να μην μείνει πίσω, η ισπανική ομάδα της  Valencia δοκίμασε το ίδιο τέχνασμα με μια τριχωτή νυχτερίδα που έπαιζε ποδόσφαιρο. Φαίνεται ότι εκτός των ΗΠΑ, κανείς στο σύγχρονο αθλητισμό δεν φτιάχνει σωστά μια μασκότ.

Αν και οι μασκότ έχουν καθιερωθεί σε όλα τα επίπεδα των αθλημάτων των ΗΠΑ, από το σχολείο ως πρωταθλήματα κολεγίων, υπάρχουν επίσης πολλοί τρόποι για τις αμερικάνικες ομάδες να πέσουν έξω. Αυτό μαρτυρά η ασπόνδυλη μασκότ Banana Slug που στάζει μια γλοιώδη κίτρινη μαγεία για τις αθλητικές ομάδες του Πανεπιστήμιου της Santa Cruz…

Αλλά σε πολλές από τις επαγγελματικές ομάδες των ΗΠΑ, οι μασκότ είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα κοστούμι: είναι εξαιρετικοί αθλητές και ακροβάτες που συνεισφέρουν απεριόριστα στο να διασκεδάσει το κοινό ένα παιχνίδι. Από τον απλό και φιλικό με τα παιδιά, όπως είναι ο κορυφαίος του μπέιζμπολ Mr. Met της ομάδας των New York Mets, ως τους εξαιρετικά αθλητικούς ακροβάτες, όπως είναι το αγαπημένο σύμβολο του μπάσκετ, ο Ταύρος των Chicago Bulls, οι οποίοι έγιναν αστέρια με την αξία τους.

Κανείς δεν ξέρει τι πουλί που δεν ξέρει να πετά υποτίθεται πως είναι ο Phillie Phanatic, αλλά αυτός ο χαζός με τα μεγάλα μάτια πάντα κρατά το κοινό ενθουσιασμένο με την αρκετά παράξενη πράσινη γλώσσα του. Είναι ίσως, μεταξύ των μοντέρνων μασκότ, αυτή για την οποία μιλούν περισσότερο.

Φαίνεται παράξενο και εκκεντρικό (ακόμα και εντελώς ενοχλητικό) το πώς είναι μερικές μασκότ, αλλά φέρνουν τους οπαδούς κοντά με έναν πολύ πρωτότυπο τρόπο.

Πηγές: